الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
90
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
مىشود - مىباشد . به اين بيان كه هر دو بزرگوار ، قضاياى شفعه ، و منع زيادى آب ، را نقل كردهاند و در هر دو طريق عبارات نقل شده ، همانند و متحد با يكديگر است ؛ جز اينكه روايت عباده ، عبارت « لا ضرر و لا ضرار » را ندارد ! اين امر باعث مىشود كه اعتماد ما نسبت به ظهور ابتدايى در پيوستگى حديث ، ضعيف شود ؛ و ظن ما به اينكه اين دو فقره ، دو روايت جداست كه راوى از باب جمع بين دو روايت ، دركناريكديگر قرار داده قوت بگيرد ؛ خصوصاً اينكه عباده ، فردى ضابط و محكم در نقل احاديث بوده ، و طبق گفتهء برخى ، از بزرگان شيعه است . و استشهاد به ظهور لفظ « فا » ، در عبارت « فلا ضرر و لا ضرار » در ذيل حديث منع زيادى آب ، به اينكه « فا » به معناى تفريع است و دلالت دارد كه ما بعد آن متفرع بر ما قبل و متصل به آن مىباشد ، نيز صحيح نيست ؛ زيرا قبلًا گفتيم كه نسخهء تصحيح شده كتاب كافى ، « فا » ندارد ، بلكه بجاى « فا » ، « واو » ضبط كرده است . اين بود خلاصه آنچه علّامه شيخ الشريعه اصفهانى قدس سره ، در رساله خود آورده است . « 1 »
--> ( 1 ) . قاعدة لا ضرر ، ص 22 : « . . . وقد مرّ أنّ ما فى بعض النسخ من عطف قوله : « وقال » بالفاء تصحيف ، فإذا تبيّن هذه الجملة ، فنقول : قد عرفت بما نقلنا مطابقة ما روى فى طرقنا لما روى فى طرق القوم من . . . »